هرآنچه درباره ی کشت زعفران میخواهید بدانید!

فبرال فبرال
9 بازدید

هرآنچه درباره ی کشت زعفران میخواهید بدانید!

در دهه هاي اخیر تغییرات آب و هوایی در ایران باعث  ترویج کاشت گیاهان خاصی شده است  که نیاز به آبی کمتري داشته باشند. لذا زعفران به عنوان یکی از این محصولات در دستور کار تولیدات کشاورزی قرار گرفته است.

کشت زعفران تاریخچه طولانی مدتی در ایران دارد. ایران با تولید سالیانه حدود ۳۵۰ تن زعفران از سطحی بیش از ۹۰ هزار هکتار به عنوان بزرگترین تولید کننده زعفران در دنیا شناخته می شود.

گیاه شانسی زعفران

زعفران گیاهی دائمی و علفی و دارای ساقه زیر زمینی غده ای شکل به نام کُرم (بنه) است که اصطلاحاً به آن پیاز زعفران گفته می شود.

پیاز زعفران توپر، کروی شکل و با پوششی قهوه ای رنگ است که در زیرخاک قرار می گیرد. گل اولین قسمت گیاه است که در اواسط پاییز از خاک خارج می شود.

هر پیاز ۱ تا ۳ گل ارغوانی و هر گل دارای ۶ گلبرگ می باشد. مادگی در مرکز گل قرار گرفته و دارای یک تخمدان غده ای بوده و از قسمت تخمدان، خامه باریکی خارج می‌گردد. خامه زرد رنگ به یک کلاله شفاف قرمز ۳ شاخه ای تقسیم می شود. سه کلاله همراه با خامه ای که حدود ۵ سانتیمتر است پس از خشک شدن، همان زعفران تجاری را تشکیل می دهد.

گیاه زعفران

مرحله های زندگی زعفران

زعفران دارای یک دوره خواب و یک دوره بیداری می باشد که ویژگی هر دوره به شرح زیر است:

الف) دوره بیداری:

این دوره در همه مناطق حدود ۷  ماه طول می کشد و گیاه در طی این دوره دو مرحله را سپری می کند.

۱- مرحله شدت رشد:

این مرحله از اوایل مهرماه تا پایان بهمن ماه ادامه پیدا می کند . در این مرحله ریشه ها با اولین آبیاری رشد کرده و برگ ها می رویند.

اتفاق مهم در دوره بیداری این است که پیاز مادر پس از گلدهی کوچک شده و جسم خود را به پیاز کوچکتر که بالای آن قرار دارد انتقال داده و در پایان این دوره دیگر اثری از پیاز مادر نیست پس در این دوره کود دهی مفید نیست.

۲- مرحله توقف رشد:

این مرحله از اوایل اسفندماه تا اواسط اردیبهشت ماه ادامه دارد. در این مرحله رشد برگ ها متوقف می شود و گیاه آماده خواب می شود،

نکته : باید توجه داشت در این بازه زمانی رطوبت خاک برای حفظ درشتی پیازهای کوچکتری که تبدیل به پیاز مادر شده اند اهمیت دارد.

ب) دوره خواب: 

این دوره در همه مناطق حدود ۴ ماه طول می کشد، از اواسط اردیبهشت شروع شده و تا مهرماه طول می کشد . پیاز در این دوره دو مرحله خواب را طی می کند.

۱- خواب حقیقی:

این خواب از نیمه اردیبهشت تا نیمه تیر(۶۰روز)  ادامه دارد. در این مرحله تغییری در پیاز صورت نمی گیرد و گیاه در حالت خواب کامل می باشد و اگر جا به جا شود، صدمه ای به روند گل‌دهی زعفران وارد نمی شود، بنابراین بهترین دوره به منظوربرداشت، جابجایی پیاز و احداث مزارع جدید می باشد.

۲- خواب ظاهری:

این خواب از نیمه اول تیر تا حداکثر نیمه شهریور ماه ادامه دارد. در این مرحله گیاه ظاهرا خواب است اما برخی قسمت های گیاه از جمله برگ و ساقه نمایان می شوند، بنابراین زمان مناسبی جهت برداشت پیاز زعفران و احداث مزارع جدید نمی باشد.

گیاه زعفران

 تولید کردن زعفران

این کشت شامل سه مرحله کاشت، داشت و برداشت زعفران است که در ادامه هر یک از این مراحل بررسی خواهد شد:

۱- مرحله کاشت

مرحله کاشت سال اول انجام می گیرد و در سال های بعد مراحل داشت و برداشت صورت می گیرد.

پیاز زعفران پس از کاشت اولیه حدود ۱۰-۷ سال محصول می دهد ولی تعداد سال‌هاي مناسب جهت بهره برداري از زمین زعفران ۵ تا ۷ سال می باشد. در مرحله کاشت عوامل مهمی دخیل هستند:

آب و هوای مناسب : 

زعفران گیاهی است که در مناطق خشک و نیمه گرمسیر رشد می کند ولی در مناطقی که آب و هوای معتدل و تابستان های خشک و زمستان های ملایم داشته باشد رشد مطلوب تر و کیفیت بهتری دارد.

این گیاه محدوده دمای-۱۵ درجه سانتیگراد در زمستان تا ۴۰ درجه در تابستان را می توانند تحمل کنند.

خاک:

 زعفران هرچند که در تمامی خاکها اعم از سبک، شنی و یا رسی و سنگین قابل کشت می باشد ولی خاک نباید خیلی شنی یا خیلی رسی باشد. لازم به ذکر است که حاصلخیزی خاک را با انجام آزمون خاک می توان تشخیص داد.

انتخاب پیاز زعفران: 

پیاز مناسب برای کاشت باید به اندازه گردو و عاری از هرگونه بیماری یا آلودگی باشد. برای اطمینان می توان قبل از کاشت پیاز، آنها را ضدعفونی نمود. گفته می شود، مزارع ۴-۵ ساله دارای بهترین پیازها هستند و زعفران این پیازها کیفیت بسیار بالایی دارد. وزن مناسب هر پیاز حدود ۸ گرم می باشد. پیازهای ریز و کوچکتردر مزرعه تقویت شده و با آبیاری و مراقبت بیشتر رشد می کنند، سپس می توان آنها را به مزرعه مورد نظر انتقال داد.

 

بخوانید :   مواد شونده و نکات مهم درباره ی استفاده از شوینده ها!

۲- مرحله داشت

زعفران گیاهی چندساله است و ۱۰-۷ سال متوالی محصول دارد. حتی تا ۱۵ سال نیز محصول خواهد داد. این مرحله بسیار مهم است و به عوامل زیادی بستگی دارد.

آبیاری:

 با توجه به اهمیت آبیاری در افزایش کمیت وکیفیت محصول باید توجه لازم را در این زمینه به کار بست. زمان آبیاری زعفران به وضعیت آب و هوایی منطقه بستگی دارد و از اوایل مهر تا اواسط آبان متغیر است. آبیاری اول بسیار مهم و حساس است چون باعث تحریک گیاه شده و گیاه را از خواب بیدار نموده و جوانه زنی آن شروع می شود. آبیاری زود هنگام موجب جلو افتادن رشد رویشی گیاه می شود بالعکس آبیاری دیر هنگام ممکن است باعث مواجه شدن گلها با یخبندان زمستانه شوند. مزارع زعفران در هرسال ۵ مرتبه آبیاری می شوند. آبیاری اول اوایل مهرماه پس از کاشت زعفران، آبیاری دوم پس از برداشت گل های زعفران حدود ۴۰ روز پس از آبیاری اول، آبیاری سوم اوایل اسفند ماه و پس از کود دهی زمین، آبیاری چهارم اواخر اسفند و آبیاری پنجم در فروردین ماه صورت می گیرد.

سله شکنی:

 بهترین زمان سله شکنی پس از باران بهاره و آماده شدن زمین است؛ سله شکنی باعث آسان تر شدن خروج گل ها از خاک و مخلوط شدن کود حیوانی با لایه سطحی خاک می شود. لازم به ذکر است که نباید در سله شکنی تاخیری صورت بپذیرد چرا که اگر گل ها رشد نموده و به سطح خاک برسند این عمل موجب از بین رفتن آن ها می شود بنابراین باید بلافاصله پس از آبیاری انجام شود. حدود ۵-۷ سانتی متر از سطح خاک جهت سله شکنی کافی است.

حذف علف‌های هرز و وجین زمین :

علف های هرز بر روی جذب آب، مواد غذایی و نور خورشید به گیاه زعفران اثر می‌گذارند که این امر سبب کاهش محصول می‌شود.

چنان چه زمین از وجود علفهای هرز پاک نشود، پس از مدتی تمام مزرعه را در برگرفته و از بین بردن آن ها در این مرحله دشوار است. در مرحله استراحت تابستانی زعفران می‌توان با ابزارهای دستی و ماشینی وجین را انجام داد. برای حذف علف‌های هرز نباید از ماشین آلات سنگین در مزرعه استفاده نمود چون باعث از بین رفتن پیازهای حساس زعفران می‌‍شوند.وجین زمین زعفران باید حداقل ۴ بار انجام شود؛ وجین اول بعد از برداشت گل‌ها و بعد از آبیاری دوم، وجین دوم یکماه بعد از وجین اول وقبل ازآبیاری سوم، وجین سوم بعد از خشک شدن برگ‌های زرد شده زعفران در بهار و وجین چهارم هنگام استراحت و خواب گیاه صورت می‌گیرد.

برای خرید زعفران کلیک کنید!

بخوانید :   معرفی 10 ماسک خانگی برای درخشش پوست!

۳- مرحله برداشت

مرحله برداشت که شامل چیدن گل و جدا کردن کلاله از گل است، دشوارترین مرحله می باشد.

عمرگلها ۳ تا ۴ روز می باشد و اگر به موقع برداشت نشوند، پژمرده خواهند شد و از بین خواهند رفت. 

اگر گلها مدت زیادی در معرض هوای گرم، باد و نورخورشید قرارگیرد،کیفیت رنگ و عطر آن کمتر شده و از مرغوبیت زعفران کاسته می گردد.

بهترین زمان چیدن گلهای زعفران، صبح زود قبل از باز شدن گلها وقتی به صورت غنچه هستند، می باشد.

چیدن گل ها:

 زمان برداشت گل‌ها نیز به شرایط منطقه بستگی دارد.

دوره گل‌دهی زمین زعفران ۱۵ الی ۲۵ روز است و بیشترین گل‌دهی در روز هفتم تا دهم است.

کلاله زعفران باید بلافاصله از گلبرگ جدا شود چون گرده های زرد رنگ پرچم، روی کلاله ها قرار گرفته، جداسازی آن‌ها باعث آسیب دیدن کلاله ها شده و ارزش و بازارپسندی زعفران تجاری کاهش می یابد.

جداکردن کلاله : 

باید زمان انتقال گل ها از زمین و جداسازی کلاله از گل کوتاه باشد.

گل ها سریع فاسد می شوند. این مرحله باید با دقت انجام شده و مسائل بهداشتی نیز رعایت شود.

خشک کردن زعفران:  

شیوه خشک نمودن کلاله ها بر کیفیت و ارزش زعفران تجاری تأثیر دارد.

در روش صنعتی، از سیستم های خشک کننده مانند خشک کننده تونلی، نقاله ای و تحت خلا و دیگر خشک کننده های صنعتی استفاده می شود.

بسته بندی و نگهداری زعفران

بعد از مرحله جداسازی کلاله از گلبرگ و خشک کردن آن، زعفران آماده بسته بندی است.

زعفران ممکن است در ظروف شیشه ای، پاکت ها، قوطی‌های پل‌اتیلنی و یا پاکت‌های آلومینیومی لایه دار بسته بندی شود.

پس از بسته بندی برای جلوگیری از فشرده شدن، بایستی داخل کارتن قرار گرفته و هنگام ترابری در جعبه های چوبی یا فلزی نگهداری شود. مکان نگهداری زعفران باید بهداشتی، با درجه حرارت و رطوبت مناسب و دور از نور باشد. بهترین دمای محل نگهداری زعفران بین ۴  تا ۲۰ درجه سانتیگراد است.

برای خرید زعفران کلیک کنید!

بخوانید :   نکاتی برجسته در مورد سیستم های هیدرولیکی و نحوه ی انتخاب آن
دسته بندی بلاگ خوردنی و آشامیدنی زراعت
اشتراک گذاری

نوشته های مرتبط

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

پرداخت آنلاین

عضویت در خبرنامه

با عضویت در خبرنامه از آخرین پیشنهادها و تخفیف های ما زودتر از بقیه با خبر شوید!

نمادهای ما

logo-samandehi
سبد خرید

هیچ محصولی در سبد خرید نیست.

ورود به سایت